Vandaag heb ik het boek Lang Leve de Lezer van Alex Boogers gelezen, waarin Boogers een pleidooi houdt voor het lezen. Jongeren lezen steeds minder boeken, en eens in de zoveel tijd wordt er afgevraagd hoe ervoor gezorgd kan worden dat ze wel weer gaan lezen. Om die vraag te beantwoorden moet je echter eerst weten waarom mensen niet meer lezen. Want het zijn niet alleen de jongeren die geen boeken meer lezen, er zijn ook steeds meer volwassenen die het lezen van een boek tijdverspilling vinden. Wat is de reden dat zij geen boeken meer lezen?

Het beantwoorden van die vraag gaat meestal gepaard met een hoop vingers die een andere kant op wijzen. De digitalisering heeft ervoor gezorgd dat mensen hun aandacht niet meer bij een boek kunnen houden. Het onderwijs besteedt te weinig tijd aan literatuur. Ouders zouden hun kinderen niet genoeg aansporen tot het lezen van boeken. Schrijvers zijn teveel bezig met het gebruik van “dure” woorden, en zouden zich meer bezig moeten houden met het schrijven van een verhaal dat aansluit op deze tijd. Het allemaal gegronde redenen, en ik denk dat ze allemaal wel iets te maken hebben met het feit dat mensen steeds minder boeken lezen.

Ik geloof dat er voor iedereen wel een boek te vinden is dat hij/zij leuk vindt. Maar als diegene dat boek niet kan vinden, of misschien zelfs wel tegengewerkt wordt dat boek te vinden, is het niet zo gek dat er steeds minder wordt gelezen. Leesplezier moet worden ontwikkeld, en dat is de taak van het onderwijs en de ouders. Bepaalde boeken mogen bijvoorbeeld nog steeds niet worden gelezen voor de leeslijst op de middelbare school, boeken die niet als literair worden gezien. Het gevolg is dat kinderen boeken moeten lezen waar zij helemaal niets mee hebben. De boeken worden niet gelezen, en boekverslagen zijn aangepaste versies van boekverslagen die op internet zijn gevonden. Maar begrijp ik dan niet dat bepaalde klassiekers gelezen moeten worden? Nee, want de klassiekers van 100 jaar geleden zijn niet de klassiekers van nu. Bovenal vind ik dat het voornaamste doel de komende jaren moet zijn om het leesplezier onder de jeugd weer te vergroten.

De digitalisering, en dan vooral social media, zou denk ik een grote rol kunnen spelen bij dit doel. In een tijd waarin vrijwel alles op social media wordt gedeeld, wordt er ook veel gedeeld over het lezen van boeken. Gebruik in plaats van die klassieke leeslijst een van de vele leesuitdagingen (Reading Challenges) die op social media staan. Er staan zoveel lijsten tussen, die mensen aansporen tot het lezen van verschillende boeken (en ja, vaak ook klassiekers). Het is een van de mogelijkheden die digitalisering (dat heel vaak de schuld krijgt van dat mensen geen boeken meer lezen) kan bieden, dat bijdraagt aan het vergroten van het leesplezier. Om te zorgen dat iemand meer gaan lezen, moet je er eerst voor zorgen dat diegene dat ene boek vindt dat smaakt naar het lezen van meer boeken.

Ik weet dat het erg makkelijk is om te praten vanaf de zijlijn, maar ik denk ook dat het soms allemaal veel moeilijker wordt gemaakt dan dat het werkelijk is. Er moet (in het algemeen) in het onderwijs meer aandacht worden besteed aan literatuur. Kinderen moeten meer aangespoord worden tot het lezen van boeken. Misschien moeten (veel) schrijvers eens moeten nadenken voor wie ze ook alweer boeken schrijven. Maar bovenal vind ik dat de literatuur wat flexibeler moet worden, en mee moet gaan met de tijd.